ویزای همراه کانادا؛ شرایط همسر و فرزندان دانشجو و نیروی کار

ویزای همراه کانادا اصطلاحی رایج در فارسی است، اما در مقررات اداره مهاجرت، پناهندگی و شهروندی کانادا (IRCC) یک ویزا یا برنامه مستقل با این نام وجود ندارد. همسر، شریک زندگی مشترک یا فرزند یک دانشجو یا نیروی کار خارجی ممکن است بسته به شرایط خود به ویزای اقامت موقت (TRV)، eTA، ویزیتور رکورد، مجوز تحصیل یا مجوز کار نیاز داشته باشد. در پرونده‌های اقامت دائم نیز موضوع اسپانسرشیپ خانوادگی مسیر جداگانه‌ای دارد.

به همین دلیل، اولین قدم در بررسی «ویزای همراه» مشخص کردن وضعیت متقاضی اصلی و هدف عضو خانواده است: سفر به کانادا، اقامت موقت، کار، تحصیل یا اقدام برای اقامت دائم. در این راهنما از اَدیت مگ تفاوت این مسیرها و مهم‌ترین شرایط همسر و فرزندان دانشجویان و نیروهای کار را بر اساس مقررات فعلی توضیح می‌دهیم.

ویزای همراه کانادا چیست؟

در استفاده روزمره، «ویزای همراه کانادا» به مدارکی گفته می‌شود که به اعضای خانواده اجازه می‌دهد همراه متقاضی اصلی به کانادا سفر کنند یا در کانادا وضعیت موقت داشته باشند. اما نوع مدرک برای همه یکسان نیست. برای نمونه، همسر یک دانشجوی بین‌المللی ممکن است فقط برای ورود به کانادا به TRV یا eTA نیاز داشته باشد و تنها در صورت احراز شرایط جداگانه بتواند برای مجوز کار باز اقدام کند.

ویزای همراه یک ویزای مستقل نیست

TRV یا eTA عمدتاً مدرک سفر برای ورود به کانادا است و به خودی خود حق کار یا تحصیل ایجاد نمی‌کند. مجوز کار و مجوز تحصیل نیز اسناد جداگانه‌ای هستند و هر کدام شرایط خاص خود را دارند. همچنین «وضعیت» فرد در داخل کانادا با مدرک سفر او یکی نیست؛ برای مثال، تاریخ انقضای TRV لزوماً تاریخ پایان وضعیت مجاز شخص در کانادا نیست.

همراه دانشجوی بین‌المللی در کانادا

اعضای خانواده دانشجو می‌توانند هم‌زمان یا جداگانه برای مدارک موردنیاز خود اقدام کنند، اما هر شخص باید شرایط مربوط به درخواست خود را داشته باشد. اگر هدف همسر فقط همراهی و اقامت موقت باشد، ممکن است درخواست او در قالب ویزیتور بررسی شود. اگر هدف کار باشد، باید جداگانه مشخص شود که آیا شرایط مجوز کار باز همسر دانشجوی بین‌المللی را دارد یا خیر.

ورک پرمیت همسر دانشجو؛ چه کسانی واجد شرایط‌اند؟

از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵، شرایط این مجوز محدودتر شده است. بر اساس مقررات فعلی IRCC، همسر یا شریک زندگی مشترک دانشجویی که study permit معتبر دارد ممکن است واجد شرایط مجوز کار باز باشد اگر دانشجو در یکی از گروه‌های تعیین‌شده باشد؛ از جمله دوره کارشناسی ارشد با طول حداقل ۱۶ ماه، دوره دکترا، برخی برنامه‌های واجد شرایط یا برخی دوره‌های حرفه‌ای مشخص دانشگاهی. بنابراین صرف داشتن همسر دانشجو در کانادا برای دریافت مجوز کار باز کافی نیست.

IRCC برای اثبات واجد شرایط بودن معمولاً مدارکی درباره ثبت‌نام دانشجو و رابطه زوجین درخواست می‌کند. اعتبار مجوز کار نیز در بسیاری از پرونده‌ها نمی‌تواند از اعتبار study permit متقاضی اصلی فراتر رود. اگر همسر برای این نوع مجوز واجد شرایط نباشد، ممکن است بسته به شرایط خود بتواند نوع دیگری از مجوز کار را بررسی کند. برای اطلاعات عمومی درباره تحصیل در کانادا می‌توانید راهنمای جداگانه اَدیت را ببینید.

همراه نیروی کار خارجی در کانادا

همسر یا شریک زندگی مشترک نیروی کار خارجی نیز به صورت خودکار مجوز کار باز دریافت نمی‌کند. IRCC شرایط را بر اساس وضعیت نیروی کار اصلی، نوع مجوز یا اجازه کار، شغل، مسیر احتمالی اقامت دائم و سایر معیارهای برنامه بررسی می‌کند.

ورک پرمیت همسر نیروی کار و محدودیت‌های فعلی

برای نیروی کار ماهر که خارج از برخی مسیرهای مشخص اقامت دائم است، از ۲۱ ژانویه ۲۰۲۵ معمولاً فقط همسر یا شریک زندگی مشترک می‌تواند تحت این سیاست برای open work permit واجد شرایط باشد. متقاضی اصلی باید در شغل TEER 0 یا 1، یا در بعضی مشاغل منتخب TEER 2 یا 3 کار کند و در حالت عمومی مجوز یا اجازه کار او هنگام دریافت درخواست همسر باید دست‌کم ۱۶ ماه اعتبار باقی‌مانده داشته باشد. فرزندان وابسته در این شاخه عمومی دیگر مانند گذشته واجد شرایط open work permit نیستند.

با این حال، IRCC برای بعضی موقعیت‌ها قواعد جداگانه دارد؛ از جمله برخی متقاضیان یا دارندگان مسیرهای اقامت دائم، بعضی توافق‌های تجارت آزاد و اقدامات مشخصی که در سال ۲۰۲۶ برای گروه‌های خاص اعلام شده‌اند. بنابراین بهتر است شرایط پرونده با صفحه رسمی Open work permits for family members of foreign workers تطبیق داده شود، نه اینکه فقط بر عنوان شغلی یا وضعیت تأهل تکیه شود.

اگر همسر واجد شرایط open work permit نباشد، این موضوع لزوماً به معنی ممنوعیت کار برای همیشه نیست؛ ممکن است بتواند با شرایط مستقل خود برای نوع دیگری از مجوز کار در کانادا اقدام کند.

ویزای همراه و شرایط فرزندان

در بسیاری از برنامه‌های مهاجرتی، «فرزند وابسته» معمولاً فرزندی است که کمتر از ۲۲ سال دارد و همسر یا شریک زندگی مشترک ندارد. برای بعضی فرزندان ۲۲ ساله یا بزرگ‌تر که از پیش از ۲۲ سالگی به دلیل شرایط جسمی یا روانی به حمایت مالی والدین وابسته بوده‌اند، استثناهایی وجود دارد. تعریف دقیق وابستگی باید برای برنامه موردنظر بررسی شود.

برای سفر یا اقامت موقت فرزند، نوع مدرک به تابعیت، سن، محل درخواست و هدف او بستگی دارد. فرزند ممکن است به TRV یا eTA نیاز داشته باشد و اگر قرار است در کانادا تحصیل کند، قواعد study permit نیز باید جداگانه بررسی شود.

تحصیل فرزندان در کانادا

قواعد تحصیل کودکان به این بستگی دارد که کودک از خارج کانادا درخواست می‌دهد یا از قبل در کانادا حضور دارد و والد او چه وضعیتی دارد. در برخی موقعیت‌ها، کودک خردسال در داخل کانادا می‌تواند بدون study permit تحصیل کند؛ در موقعیت‌های دیگر مجوز تحصیل لازم یا توصیه‌شده است. برای کودکانی که از خارج کانادا همراه والد متقاضی work permit یا study permit اقدام می‌کنند نیز قواعد خاصی درباره نامه پذیرش وجود دارد.

قبل از ثبت درخواست، صفحه رسمی IRCC درباره تحصیل کودکان خردسال در کانادا باید بر اساس سن کودک، محل حضور و وضعیت والد بررسی شود. داشتن TRV یا ویزیتور بودن به تنهایی به معنی داشتن همه حقوق تحصیلی نیست.

TRV و eTA برای اعضای خانواده

برای سوار شدن به وسیله نقلیه و سفر به کانادا، یک تبعه خارجی ممکن است بر اساس تابعیت و شرایط سفر به TRV یا eTA نیاز داشته باشد. TRV یا ویزای ویزیتوری مدرکی برای سفر و درخواست ورود است؛ این مدرک به خودی خود مجوز کار، study permit یا تضمین ورود به کانادا نیست.

اگر عضو خانواده مجوز کار یا تحصیل هم داشته باشد، باید همچنان الزامات مدرک سفر خود را برای بازگشت به کانادا بررسی کند. نوع سند سفر و وضعیت داخل کانادا دو موضوع مرتبط اما جدا هستند.

مدارک موردنیاز برای درخواست اعضای خانواده

چک‌لیست مدارک با توجه به نوع درخواست تغییر می‌کند. به جای استفاده از یک فهرست ثابت برای همه «همراهان»، مدارک باید بر اساس TRV، work permit، study permit یا مسیر اقامت دائم آماده شود. بسته به پرونده، مدارک زیر ممکن است لازم یا مفید باشند:

• پاسپورت و مدارک هویتی معتبر هر متقاضی؛
• مدرک رابطه خانوادگی، مانند سند ازدواج یا شناسنامه فرزند؛
• برای common-law partner، مدارکی که زندگی مشترک پیوسته و رابطه واقعی را نشان دهد؛
• کپی study permit، work permit، نامه معرفی یا سایر مدارک وضعیت متقاضی اصلی، حسب مورد؛
• نامه ثبت‌نام یا مدارک تحصیلی متقاضی اصلی در پرونده‌های مربوط به همسر دانشجو؛
• مدارک شغلی و NOC/TEER متقاضی اصلی در پرونده‌های مرتبط با همسر نیروی کار؛
• مدارک مالی متناسب با هدف و مدت اقامت و تعداد اعضای خانواده؛
• سایر مدارکی که در چک‌لیست شخصی IRCC برای همان نوع درخواست ایجاد می‌شود.

هزینه و زمان رسیدگی

برای «ویزای همراه» یک هزینه یا زمان رسیدگی واحد وجود ندارد، زیرا درخواست ممکن است TRV، مجوز کار، مجوز تحصیل یا ترکیبی از آنها باشد. هزینه‌های دولتی نیز ممکن است تغییر کنند. برای جلوگیری از استفاده از ارقام قدیمی، مبلغ روز باید از فهرست رسمی هزینه‌های IRCC بررسی شود.

زمان رسیدگی نیز به نوع درخواست، کشور یا محل درخواست و شرایط پرونده بستگی دارد و تضمین‌شده نیست. ابزار رسمی IRCC processing times برای مشاهده برآورد فعلی مناسب‌تر از جدول‌های ثابت چندماهه است.

بیومتریک، معاینه پزشکی و بررسی پیشینه

بیومتریک برای بسیاری از متقاضیان اقامت موقت لازم است، اما سن، تابعیت و اعتبار بیومتریک قبلی می‌تواند در الزام آن مؤثر باشد. معاینه پزشکی نیز برای همه همراهان در همه پرونده‌ها به صورت یکسان الزامی نیست. برای نمونه، نوع شغل، مدت اقامت و سابقه اقامت یا سفر در بعضی کشورها می‌تواند در نیاز به immigration medical exam اثر داشته باشد.

اگر معاینه پزشکی لازم باشد، باید طبق دستورالعمل IRCC و توسط پزشک پنل انجام شود. در عین حال، بررسی‌های مهاجرتی، کیفری و امنیتی نیز بسته به نوع درخواست و سابقه متقاضی انجام می‌شود. بنابراین نباید یک ترتیب ثابت مانند «بیومتریک، سپس پزشکی، سپس مصاحبه» را برای همه پرونده‌ها فرض کرد.

اعتبار مدارک همراه در کانادا

هیچ مدت اعتبار واحدی برای «ویزای همراه» وجود ندارد. TRV، visitor record، work permit و study permit هر کدام تاریخ و شرایط خود را دارند. برای نمونه، open work permit همسر دانشجو معمولاً با محدودیت‌هایی مرتبط با اعتبار مجوز تحصیل متقاضی اصلی صادر می‌شود؛ در پرونده‌های همسر نیروی کار نیز اعتبار مجوز اصلی، پاسپورت و قواعد برنامه می‌تواند بر مدت مجوز همراه اثر بگذارد.

همچنین باید بین اعتبار مدرک سفر و مدت وضعیت مجاز در کانادا تفاوت قائل شد. ممکن است TRV هنوز معتبر باشد اما وضعیت داخل کانادا نیاز به تمدید داشته باشد، یا برعکس شخص مجوز کار یا تحصیل معتبر داشته باشد ولی برای سفر مجدد به مدرک ورود معتبر نیاز پیدا کند.

تمدید وضعیت همسر و فرزندان در کانادا

اگر عضو خانواده در کانادا است و می‌خواهد مدت حضور خود را ادامه دهد، باید نوع وضعیت فعلی و نوع درخواست بعدی مشخص شود. فردی که می‌خواهد به عنوان visitor بیشتر بماند معمولاً برای visitor record اقدام می‌کند؛ این کار «تمدید TRV» نیست. دارنده work permit یا study permit نیز در صورت واجد شرایط بودن باید برای تمدید همان مجوز یا تغییر وضعیت خود اقدام کند.

اگر درخواست تمدید واجد شرایط پیش از پایان وضعیت فعلی ثبت شود، قواعد maintained status ممکن است اجازه ادامه حضور و در بعضی موارد ادامه فعالیت قبلی را تا تصمیم‌گیری فراهم کند. جزئیات آن به نوع مجوز و نحوه ثبت درخواست بستگی دارد و باید قبل از تاریخ انقضا بررسی شود.

تفاوت ویزای همراه با اسپانسرشیپ همسر

اسپانسرشیپ همسر، شریک زندگی مشترک یا در شرایط محدود conjugal partner یک مسیر اقامت دائم است و با درخواست موقت همراه دانشجو یا نیروی کار تفاوت اساسی دارد. برای اسپانسرشیپ، شرایط sponsor و فرد مورد حمایت، واقعی بودن رابطه و سایر الزامات همان برنامه بررسی می‌شود. مفهوم conjugal partner نیز یک دسته محدود در زمینه اسپانسرشیپ است و نباید به عنوان یک نوع عمومی «ویزای همراه موقت» معرفی شود.

در تعریف رایج IRCC، common-law partner معمولاً به زوجی گفته می‌شود که حداقل ۱۲ ماه پیوسته در یک رابطه زناشویی‌مانند با هم زندگی کرده‌اند. اگر هدف پرونده اقامت دائم خانوادگی است، راهنمای جداگانه اسپانسرشیپ خانواده در کانادا باید بررسی شود.

آیا ویزای همراه به اقامت دائم منتهی می‌شود؟

داشتن TRV، visitor status، study permit یا work permit به عنوان عضو خانواده به خودی خود اقامت دائم ایجاد نمی‌کند. شخص ممکن است بعداً از طریق یک برنامه مستقل اقتصادی، برنامه استانی، اسپانسرشیپ خانوادگی یا مسیر دیگری واجد شرایط PR شود، اما هر برنامه معیارهای خودش را دارد. بنابراین نمی‌توان «ویزای همراه» را یک مرحله تضمین‌شده برای اقامت دائم دانست.

اگر هدف اصلی خانواده مهاجرت به کانادا و اقامت دائم است، بهتر است از ابتدا مسیر موقت و مسیر احتمالی PR جداگانه ارزیابی شوند.

اشتباهات رایج در درخواست همراه

• فرض اینکه هر همسر دانشجو یا نیروی کار به صورت خودکار open work permit می‌گیرد؛
• یکسان دانستن TRV یا eTA با اجازه کار یا تحصیل؛
• استفاده از شرایط اسپانسرشیپ اقامت دائم برای یک درخواست موقت؛
• اعتماد به جدول‌های قدیمی درباره زمان رسیدگی یا هزینه‌ها؛
• نادیده گرفتن مدت اعتبار study permit یا work permit متقاضی اصلی؛
• ثبت درخواست بدون بررسی قواعد خاص کودک برای study permit یا تحصیل بدون permit؛
• فرض اینکه ورود موقت خانواده، مسیر اقامت دائم را تضمین می‌کند.

منابع رسمی

قواعد مربوط به اعضای خانواده می‌تواند با تغییر سیاست‌ها و برنامه‌های IRCC به‌روزرسانی شود. برای تصمیم‌گیری نهایی باید صفحه رسمی مربوط به همان نوع درخواست بررسی شود: همسر دانشجوی بین‌المللی، اعضای خانواده نیروی کار خارجی، کودکان خردسال، هزینه‌ها و زمان‌های رسیدگی.

سوالات متداول ویزای همراه کانادا